Amamaza hano
 El Niño na La Niña ni iki? Dore uko ibi bihe by'ikirere bihindura Isi
AmakuruAziya

El Niño na La Niña ni iki? Dore uko ibi bihe by'ikirere bihindura Isi

El Niño na La Niña ni impinduka zisanzwe zibera mu Nyanja ya Pacifique yo mu bice by'ubushyuhe (Tropical Pacific Ocean), cyane cyane hagati y'inkombe z'iburengerazuba bwa Amerika y'Epfo (Peru na Ecuador) n'iburasirazuba bwa Australia na Indonesia. Nubwo zitangirira muri ako gace kamwe, zishobora guhindura imiterere y'ikirere ku migabane yose y'Isi.

Gatete Jimmy

Gatete Jimmy

Gusoma: 2 min490
Dukurikire

El Niño ibaho ite?

Mu bihe bisanzwe, umuyaga wa Trade Winds uhuha uva iburasirazuba ujya iburengerazuba, ugasunika amazi ashyushye akerekeza muri Indonesia na Australia.

Ibi bituma ku nkombe za Peru na Ecuador hazamuka amazi akonje ava mu nkombe z'inyanja (upwelling), afasha uburobyi kandi agabanya ubushyuhe.

Amamaza hano

Ariko iyo El Niño itangiye, iyo miyaga icika intege cyangwa igahindura icyerekezo. Ibyo bituma amazi ashyushye agaruka mu burasirazuba bwa Pacifique, hafi ya Peru na Ecuador, mu gihe amazi akonje atakizamuka nk'uko bisanzwe.

Ubwo bushyuhe bwinshi bwinjira mu kirere bugahindura uburyo imvura n'imiyaga bikwirakwira ku Isi, bikaba byatera:

  • Imyuzure ikabije muri Peru, Ecuador n'ibice bya Amerika y'Epfo.

  • Amapfa muri Australia, Indonesia no mu bice bya Aziya.

  • Ubushyuhe bukabije ku Isi muri rusange.

  • Inkubi z'umuyaga, inkongi z'umuriro n'ibindi bihe bidasanzwe.

La Niña ibaho ite?

Click to expand
El Niño yagarutse! Dore impamvu ishobora guteza amapfa, imyuzure no kuzamura ibiciro by’ibiribwa . Source : [Alliance Biodiversity ]

La Niña ni yo ihabanye na El Niño. Muri iki gihe, Trade Winds zirushaho gukomera, zigasunika amazi ashyushye cyane yerekeza muri Australia na Indonesia.

Ibi bituma amazi akonje ava mu nyenga z'inyanja azamuka cyane ku nkombe za Peru na Ecuador, bigatuma ubushyuhe bwo muri Pacifique yo hagati n'iburasirazuba bugabanuka kurusha ibisanzwe.

Ibyo bishobora guteza:

  • Imvura nyinshi n'imyuzure muri Australia no muri Aziya y'Amajyepfo y'Uburasirazuba.

  • Amapfa mu bice bya Amerika y'Epfo.

  • Kugabanuka kw'ubushyuhe bwo ku Isi ugereranyije n'igihe cya El Niño.

  • Guhinduka kw'ibihe by'ubuhinzi n'uburobyi mu bihugu byinshi.

Kuki bigira ingaruka ku Isi yose?

Nubwo El Niño na La Niña bitangirira muri Pacifique, iyo nyanja ni nini cyane ku buryo ihindura uko ubushyuhe n'ubushuhe bikwirakwira mu kirere. Ibi bihindura imiyaga migari (global atmospheric circulation), bikagira ingaruka ku mvura, amapfa, ubushyuhe n'inkubi z'umuyaga ku migabane yose.

ubumenyi bw'ikirere

Ibitekerezo

Advertise here

Dukoresha cookies

Dukoresha cookies kugira ngo dusesengure abashyitsi ku rubuga rwacu kandi twongere uburambe bwawe. Ushobora kwemera cyangwa kwanga cookies zitari iz'ibanze.

El Niño na La Niña ni iki? Dore uko ibi bihe by'ikirere bihindura Isi - Tugezo